Thực hiện Công văn số 1858/TTTV-TTBVTV ngày 19/5/2026 của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật về việc triển khai thực hiện Công điện số 21/CĐ-TTg ngày 11/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới; Công văn số 5523/BCH-SNNMT ngày 19/5/2026 của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển. 

Để đảm bảo tiến độ thu hoạch lúa Đông Xuân, làm đất, gieo cấy lúa vụ Mùa và sẵn sàng ứng phó chủ động, kịp thời với diễn biến phức tạp của thời tiết, Sở Nông nghiệp và Môi trường có văn bản số 5711/SNNMT-CCTTBVTV ngày 21/5/2026 về việc tăng cường chỉ đạo sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026 và chuẩn bị sản xuất vụ Mùa 2026, theo đó Sở đề nghị UBND các xã, phường và các cơ quan chuyên môn liên quan tăng cường chỉ đạo, thực hiện một số nội dung sau:

1. Đối với lúa vụ Đông Xuân 2025-2026

- Tuyên truyền vận động nông dân huy động nhân lực, máy móc, thu hoạch nhanh, gọn diện tích lúa Đông xuân đã chín theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để tránh thiệt hại do thời tiết xấu gây ra và kịp thời làm đất gieo cấy lúa vụ mùa đảm bảo lịch thời vụ.

- Với những diện tích lúa trỗ muộn còn xanh, đang vào chắc: Chủ động bám sát động ruộng; khơi thông dòng chảy, tiêu cạn nước đệm trên mặt ruộng và hệ thống kênh mương đề phòng mưa lớn gây ngập úng diện tích lúa chưa thu hoạch; buộc dựng lại diện tích bị đổ (buộc từ 3-4 khóm/cụm).

- Tăng cường điều tra, dự báo theo dõi sát tình hình sâu bệnh sau mưa lớn, nhất là bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn và rầy nâu... để có biện pháp phòng trừ hiệu quả, trong đó, đối với đối tượng rầy nâu cần lưu ý :

+ Với những diện tích lúa đã chín có mật độ rầy cao, có nguy cơ “cháy rầy” thì không nên phun thuốc mà chỉ đạo thu hoạch sớm “gặt chạy rầy” để đảm bảo nông sản an toàn vệ sinh thực phẩm.

+ Với những diện tích lúa còn xanh (đang giai đoạn ngậm sữa - chắc xanh), khẩn trương chỉ đạo phun thuốc trừ rầy khi có mật độ từ 2.000 con/m² trở lên bằng những loại thuốc chứa hoạt chất đặc trị trừ rầy, hiệu lực diệt rầy nhanh như: Nitenpyram, Dinotefuran,.. Khi phun cần đảm bảo hạ thấp vòi phun, phun đủ lượng thuốc, phun vào buổi chiều mát,..không phun thuốc trừ rầy bằng thiết bị bay không người lái (Drone).

2. Đối với sản xuất lúa vụ Mùa 2026

- Hướng dẫn nông dân khi thu hoạch lúa xuân đến đâu, cày lồng, vùi rơm rạ ngay đến đó. Sử dụng các chế phẩm phân giải xenlulo (chế phẩm Trichoderma, chế phẩm vi sinh đa chủng, đa chức năng,…) xử lý trước khi cày đất để hạn chế ngộ độc hữu cơ cho lúa vụ mùa mới cấy.

- Khuyến cáo, hướng dẫn nông dân gieo cấy các giống lúa năng suất cao, chống chịu thời tiết bất thuận, kháng bệnh bạc lá, hạn chế sử dụng giống nhiễm bệnh vàng lụi, lùn sọc đen. Dự phòng giống lúa ngắn ngày đề phòng ngập úng làm chết lúa, chết mạ xảy ra.

- Gieo cấy càng sớm càng tốt, để tạo điều kiện mở rộng quỹ đất cho gieo trồng cây vụ Đông. Đẩy mạnh mở rộng diện tích cấy máy, cấy mạ non để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa. Đối với trà mùa sớm, mùa trung cấy tập trung từ ngày 20/6/2026 đến ngày 10/7/2026, trà mùa muộn cấy kết thúc trước ngày 20/7/2026. Tăng cường chỉ đạo áp dụng các quy trình sản xuất bền vững, giảm phát thải, sử dụng vật tư phân bón hiệu quả.

- Tăng cường công tác kiểm tra các cơ sở, đại lý buôn bán giống và kinh doanh vật tư nông nghiệp trên địa bàn để hạn chế tối đa hàng kém chất lượng, hàng nhái, hàng giả; kiểm soát giống từ các cơ sở sản xuất mạ khay cấy máy.

3. Cây rau màu

Tập trung chỉ đạo thu hoạch các diện tích cây rau màu vụ xuân đã đến kỳ thu hoạch. Đẩy nhanh tiến độ gieo trồng cây rau màu hè thu. Khuyến cáo nông dân thường xuyên vệ sinh đồng ruộng, xử lý đất trước khi trồng vụ mới, nhất là diện tích trồng dưa lê, dưa hấu. Tăng cường công tác khơi thông dòng chảy, tiêu thoát nước nhanh để hạn chế tình trạng ngập úng kéo dài; đối với các diện tích bị ngập úng, sau khi tiêu thoát nước cần cần xới xáo phá váng, kết hợp bón bổ sung phân lân, NPK, chế phẩm Humic, phun phân bón lá, các chế phẩm vi lượng cho cây nhanh phục hồi.

4. Giao chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật: Chủ động phối hợp với các phòng, đơn vị chuyên môn các xã, phường tăng cường theo dõi đồng ruộng, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, phòng chống sinh vật gây hại và tổng hợp tình hình sản xuất, tiêu thụ lúa gạo trên địa bàn. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu lúa gạo trên địa bàn trong việc cập nhật thông tin thị trường, tình hình thu hoạch, tiêu thụ lúa hàng hóa; kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc phát sinh trong sản xuất để báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường.

5. Giao Ban quản lý rừng và Khuyến nông: Phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cơ quan chuyên môn cấp xã tăng cường hướng dẫn nông dân chăm sóc và phòng trừ sinh vật gây hại cây trồng, đặc biệt là phòng trừ đối tượng rầy hại lúa giai đoạn cuối vụ.

6. Đề nghị Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng: tăng cường thông tin, tuyên truyền về công tác phòng trừ sâu bệnh trên lúa giai đoạn cuối vụ; thu hoạch nhanh gọn lúa Xuân và gieo cấy lúa vụ Mùa 2026 bảo đảm đúng lịch thời vụ để nông dân nắm bắt, thực hiện.

Đề nghị UBND các xã, phường và các cơ quan chuyên môn liên quan tập trung chỉ đạo, thực hiện.

Bài và ảnh: Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật