Luật Xây dựng 2025 số 135/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, một số điểm mới, thay đổi so với Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 gồm:
1. Bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở
Để cải cách thủ tục hành chính và cơ chế kiểm soát miễn giấy phép xây dựng, Luật Xây dựng 2025 đã bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau triển khai thiết kế cơ sở, giao trách nhiệm kiểm soát thiết kế xây dựng sau khi dự án được phê duyệt cho chủ đầu tư quy định tại Điều 29, Luật Xây dựng.
Thực hiện nguyên tắc từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khởi công xây dựng, mỗi một công trình hoặc dự án chỉ phải thực hiện một thủ tục.
2. Mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng
Điều 43 Luật Xây dựng 2025 đã mở rộng các đối tượng được miễn giấy phép xây dựng để phù hợp với các luật chuyên ngành khác, gồm:
- Công trình xây dựng cấp bách, dự án đầu tư công đặc biệt và dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt.
- Công trình xây dựng tại khu vực đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật về đất đai.
- Công trình trên biển thuộc dự án ngoài khơi đã được giao khu vực biển; Cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không và công trình bảo đảm hoạt động bay ngoài cảng hàng không.
3. Nhà cấp IV, ở riêng lẻ diện tích sàn dưới 500m2 mới được miễn giấy phép xây dựng
Luật Xây dựng 2025 quy định đối với trường hợp nhà cấp IV, nhà riêng rẻ được miễn giấy phép xây dựng, ngoài điều kiện về quy mô dưới 07 tầng còn bổ sung thêm điều kiện về diện tích mặt sàn dưới 500m2:
4. Bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định
Khoản 5 Điều 26 Luật Xây dựng 2025, theo đó, công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
- Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng;
- Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
5. Quy định cụ thể trường hợp bất khả kháng được sửa đổi hợp đồng, điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng
Trước đây, Luật Xây dựng 2014 chưa nêu được cụ thể các trường hợp bất khả kháng có thể sửa đổi hợp đồng, điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, tại Điều 13, Luật Xây dựng 2025 đã nêu cụ thể các trường hợp bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng.
6. Bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng tại Điều 47 Luật Xây dựng 2025