Tham dự Hội nghị có lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cùng đại diện Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; đại diện Phòng Kinh tế xã Hồng Châu, các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp trên địa bàn xã cùng một số hộ nông dân trực tiếp tham gia mô hình.

HD16 – giống lúa có nhiều triển vọng trong sản xuất 

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trực tiếp tham quan mô hình trên đồng ruộng, trao đổi với cán bộ kỹ thuật và các hộ nông dân về quá trình gieo cấy, chăm sóc, khả năng sinh trưởng, phát triển và chống chịu sâu bệnh của giống lúa HD16 trong điều kiện sản xuất thực tế.

Qua theo dõi cho thấy, giống lúa HD16 có nhiều đặc điểm phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương. Cây lúa sinh trưởng khỏe, thân cứng, khả năng chống đổ tốt, đáp ứng tốt điều kiện thâm canh. Đặc biệt, giống có khả năng kháng bệnh bạc lá khá tốt – một trong những đối tượng bệnh thường gây ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều của vụ Mùa.

Tại mô hình ở thôn Văn Diệm, giống HD16 sinh trưởng tương đối đồng đều, cây đứng, bộ lá gọn, khả năng phát triển tốt. Thời gian sinh trưởng trong vụ Mùa năm 2026 khoảng 105 ngày, phù hợp với cơ cấu mùa vụ và điều kiện sản xuất tại địa phương.

Theo đánh giá bước đầu, năng suất giống HD16 tại mô hình vụ Mùa năm 2026 ước đạt 63,5 tạ/ha. Đây là mức năng suất khá, cho thấy tiềm năng của giống trong điều kiện sản xuất đại trà nếu được bố trí thời vụ, mật độ và chế độ chăm sóc phù hợp.

Không chỉ có ưu điểm về năng suất và khả năng chống chịu, HD16 còn được đánh giá có chất lượng gạo tốt. Hạt gạo trong, cơm dẻo, thơm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đối với các sản phẩm gạo có chất lượng. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, từng bước chuyển sản xuất lúa từ mục tiêu chủ yếu về năng suất sang chú trọng đồng thời cả năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Giống lúa HD16-kết quả của ứng dụng khoa học công nghệ trong chọn tạo giống

Theo báo cáo của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, giống lúa HD16 đã được Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận lưu hành sản xuất tại Quyết định số 25/QĐ-TT-CLT ngày 22/01/2025. Giống được phép sản xuất tại các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Hồng.

HD16 được chọn tạo bằng phương pháp lai kép kết hợp với lai backcross giữa giống lúa HT1 với dòng IRBB66 và dòng 238H. Trong quá trình chọn tạo, các nhà khoa học đã kết hợp phương pháp chọn lọc kiểu hình với sử dụng chỉ thị phân tử, qua đó lựa chọn được dòng HD16 mang các gen kháng bệnh bạc lá Xa7, Xa21 và gen thơm fgr.

Theo đặc điểm giống được Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm công bố, HD16 có thời gian sinh trưởng từ 129-135 ngày trong vụ Xuân và 103-110 ngày trong vụ Mùa; cây có kiểu hình gọn, chống đổ tốt, khả năng sinh trưởng và phát triển tốt. Năng suất đạt khoảng 62-80 tạ/ha trong vụ Xuân và 55-70 tạ/ha trong vụ Mùa.

Về chất lượng, HD16 có chất lượng gạo tương đương giống HT1 trước khi cải tiến; đồng thời có khả năng kháng bệnh bạc lá, đạt điểm 3 trong điều kiện đánh giá nhân tạo.

Những đặc điểm trên cho thấy HD16 là kết quả của quá trình nghiên cứu, chọn tạo giống theo hướng kết hợp giữa năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu, phù hợp với yêu cầu phát triển sản xuất lúa theo hướng hiệu quả, an toàn và bền vững.

Đưa giống mới vào thực tiễn – từ đồng ruộng đến thị trường

Phát biểu tại Hội nghị, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng ghi nhận và tuyên dương những kết quả nghiên cứu, chọn tạo giống của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong thời gian qua, trong đó có giống lúa HD16. Việc nghiên cứu, chọn tạo được những giống lúa mới có năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu tốt có ý nghĩa thiết thực đối với sản xuất nông nghiệp, góp phần giúp nông dân có thêm lựa chọn về giống, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, việc tổ chức các mô hình trình diễn, hội nghị đầu bờ có ý nghĩa quan trọng, giúp các nhà khoa học, cơ quan quản lý, địa phương và người sản xuất cùng trực tiếp đánh giá giống cây trồng trong điều kiện thực tế. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, xác định khả năng thích nghi và hiệu quả của giống trước khi xem xét mở rộng diện tích.

Tuy nhiên, để một giống lúa mới thực sự phát triển bền vững và được nông dân lựa chọn, việc đánh giá năng suất, chất lượng trên đồng ruộng mới chỉ là bước đầu. Lãnh đạo Sở đề nghị Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong thời gian tới tiếp tục quan tâm gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu khoa học – sản xuất giống – tổ chức sản xuất – liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Trong đó, cần phối hợp với các đơn vị cung ứng giống để bảo đảm nguồn giống có chất lượng, ổn định; đồng thời chủ động kết nối với doanh nghiệp, cơ sở chế biến, đơn vị phân phối và tiêu thụ để xây dựng thị trường cho sản phẩm gạo HD16. Khi sản phẩm có đầu ra ổn định, được người tiêu dùng nhận biết và chấp nhận, giá trị của giống mới được phát huy đầy đủ, qua đó tạo động lực để nông dân yên tâm đưa giống vào sản xuất.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển ngành trồng trọt hiện nay, trong đó sản xuất không chỉ dừng ở việc “trồng cây gì, năng suất bao nhiêu” mà cần quan tâm đến “sản xuất cho ai, chất lượng như thế nào, giá trị gia tăng ra sao và thị trường tiêu thụ ở đâu”.

Tạo thêm lựa chọn cho sản xuất lúa Hải Phòng

Hải Phòng có diện tích sản xuất lúa lớn, với nhiều vùng sản xuất tập trung và hệ thống hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp đang từng bước được củng cố. Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang chuyển mạnh theo hướng nâng cao chất lượng, giảm chi phí đầu vào, ứng dụng khoa học kỹ thuật và tăng giá trị trên đơn vị diện tích, việc nghiên cứu, khảo nghiệm và đưa các giống lúa mới có năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu tốt vào sản xuất có ý nghĩa quan trọng.

Kết quả mô hình HD16 tại thôn Văn Diệm, xã Hồng Châu trong vụ Mùa năm 2026 bước đầu cho thấy giống có khả năng thích nghi tốt với điều kiện sản xuất tại địa phương, sinh trưởng tương đối đồng đều, cứng cây, chống đổ tốt, kháng bệnh bạc lá và cho năng suất ước đạt 63,5 tạ/ha. Chất lượng gạo với hạt trong, cơm dẻo, thơm cũng là lợi thế để nghiên cứu phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa.

Từ kết quả mô hình, thời gian tới cần tiếp tục theo dõi, đánh giá HD16 qua nhiều vụ sản xuất, trên các chân đất và điều kiện canh tác khác nhau để có cơ sở xác định vùng sinh thái phù hợp, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả kinh tế của giống.

Đặc biệt, cần tăng cường vai trò của hợp tác xã và doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất theo vùng, xây dựng liên kết từ cung ứng vật tư, giống, hướng dẫn kỹ thuật đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền để người sản xuất và người tiêu dùng biết đến những giống lúa mới có chất lượng, từng bước hình thành thương hiệu và thị trường cho sản phẩm.

Hội nghị đầu bờ đánh giá mô hình gieo cấy giống lúa HD16 tại thôn Văn Diệm không chỉ là hoạt động tổng kết một mô hình sản xuất cụ thể mà còn là cầu nối giữa nhà khoa học – cơ quan quản lý – địa phương – hợp tác xã – nông dân và doanh nghiệp. Đây là hướng đi cần tiếp tục được phát huy nhằm đưa các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị của ngành trồng trọt Hải Phòng.

Với những kết quả đạt được trong vụ Mùa năm 2026, giống lúa HD16 có thêm cơ sở thực tiễn để tiếp tục được theo dõi, đánh giá và hoàn thiện quy trình sản xuất, hướng tới khả năng mở rộng tại những vùng có điều kiện phù hợp, góp phần đa dạng hóa cơ cấu giống, nâng cao chất lượng sản phẩm lúa gạo và từng bước xây dựng nền sản xuất lúa theo hướng hiệu quả, chất lượng, an toàn và bền vững trên địa bàn thành phố Hải Phòng.