Ngày 24/8/2026, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16; ngày 01/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật. Hai văn bản có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc đổi mới quản lý, khai thác nguồn lực và phát triển đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại, bền vững. Trong đó một số nội dung đáng chú ý liên quan đến lĩnh vực quản lý của ngành Nông nghiệp và Môi trường, gồm:

1. Về quy hoạch và quản lý đất đai

Luật quy định cơ chế lập Quy hoạch tổng thể thành phố, bảo đảm tích hợp, đồng bộ với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và các quy hoạch có liên quan. Tăng cường quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả quỹ đất đô thị; gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng (TOD), chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển không gian xanh. Đồng thời, quy định các cơ chế về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, điều chỉnh đất đai và khai thác giá trị đất đai phục vụ phát triển đô thị.

2. Về quản lý tài nguyên và phát triển đô thị lấn biển

Luật và Nghị định quy định cơ chế phát triển khu đô thị lấn biển, yêu cầu các dự án phải phù hợp với quy hoạch, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển đảo; đánh giá đầy đủ điều kiện địa chất, địa mạo, thủy văn, hải văn, dòng chảy, hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Việc khai thác, sử dụng tài nguyên biển, khoáng sản phục vụ dự án phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và hạn chế tác động bất lợi đến môi trường biển.

Đáng chú ý, Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định dự án khu đô thị lấn biển để thu hút nhà đầu tư chiến lược phải có tổng vốn đầu tư từ 100.000 tỷ đồng trở lên.

3. Về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu

Luật chú trọng tăng cường phối hợp quản lý môi trường đô thị, kiểm soát ô nhiễm không khí, quản lý tài nguyên nước, nước thải theo lưu vực sông và hệ thống thoát nước; quản lý chất thải rắn theo toàn bộ quá trình phát sinh, thu gom, vận chuyển và xử lý. Đồng thời, đẩy mạnh quan trắc, giám sát môi trường, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, giảm phát thải khí nhà kính và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đối với các dự án đô thị lấn biển, nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai, quản lý, vận hành và duy tu công trình, khắc phục các tác động bất lợi phát sinh.

4. Về tổ chức thực hiện

Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần chủ động nghiên cứu, phổ biến và triển khai các quy định của Luật và Nghị định theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tăng cường phối hợp trong công tác quy hoạch, quản lý đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường và kiểm soát các hoạt động đầu tư phát triển đô thị. Các tổ chức, doanh nghiệp và người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường và cùng tham gia xây dựng đô thị xanh, văn minh, bền vững.

Việc triển khai hiệu quả Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 và Nghị định số 378/2026/NĐ-CP góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, khai thác hợp lý các nguồn lực đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển đô thị gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững.