Vụ Mùa là vụ sản xuất thường gặp nhiều khó khăn do thời tiết diễn biến phức tạp. Dự báo có khả năng xuất hiện các đợt nắng nóng xen kẽ mưa lớn kèm theo dông, lốc, áp thấp nhiệt đới và bão, có thể gây ngập úng cục bộ, nhất là trong thời điểm từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8, ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Bên cạnh đó, một số đối tượng sinh vật gây hại như chuột, sâu cuốn lá nhỏ, rầy các loại, sâu đục thân, bệnh bạc lá, bệnh lùn sọc đen trên lúa; bệnh nứt thân xì mủ, lở cổ rễ, đốm lá vi khuẩn, bệnh héo xanh trên cây rau màu, cây họ dưa... thường phát sinh và gây hại nặng hơn so với vụ Đông Xuân.

Để bảo đảm kế hoạch, tiến độ sản xuất vụ Mùa năm 2026 và hạn chế thiệt hại do mưa úng gây ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản số 7054/SNNMT-CCTTBVTV ngày 16/6/2026 về việc tăng cường chỉ đạo sản xuất vụ Mùa năm 2026, Sở đề nghị UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tậptrung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm:

1. Đối với sản xuất lúa

- Chỉ đạo các HTX dịch vụ nông nghiệp và hộ nông dân huy động tối đa máy móc, ưu tiên các loại máy có công suất lớn để đẩy nhanh tiến độ làm đất, lồng vùi rơm rạ. Khuyến cáo, hướng dẫn nông dân tăng cường sử dụng các chế phẩm phân hủy rơm rạ như Trichoderma, chế phẩm vi sinh đa chủng, đa chức năng và vôi bột để xử lý rơm rạ, khử chua đất, hạn chế hiện tượng ngộ độc hữu cơ sau cấy; bón lót sâu, bón đầy đủ các loại phân N, P, K theo quy trình kỹ thuật trước khi gieo cấy.

- Chỉ đạo sử dụng cơ cấu giống lúa và gieo cấy đúng lịch thời vụ theo Kế hoạch số 72/KH-SNNMT ngày 22/5/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Trong đó, ưu tiên sử dụng các giống lúa có năng suất, chất lượng cao, chống chịu bệnh bạc lá; hạn chế sử dụng các giống nhiễm bệnh vàng lụi, lùn sọc đen và các giống nhiễm rầy. Chỉ đạo gieo cấy trong khung thời vụ càng sớm càng tốt để lúa phát triển sớm, hạn chế thiệt hại khi gặp mưa bão, ngập úng vào cuối tháng 7, đầu tháng 8.

- Phấn đấu hoàn thành gieo cấy trà mùa sớm và mùa trung trước ngày 15/7/2026 để tạo quỹ đất sản xuất cây vụ Đông; trà mùa muộn gieo cấy từ ngày 10/7/2026 và kết thúc trước ngày 20/7/2026. Khuyến cáo nông dân chủ động dự phòng giống lúa ngắn ngày để kịp thời gieo cấy khắc phục trong trường hợp mạ hoặc lúa mới cấy bị thiệt hại do mưa bão, ngập úng.

- Tuyên truyền, vận động và chỉ đạo gieo cấy hết diện tích theo kế hoạch, hạn chế tối đa tình trạng bỏ ruộng không sản xuất.

- Đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ các khâu sản xuất; mở rộng diện tích mạ khay - cấy máy, gieo thẳng bằng công cụ sạ hàng; tiếp tục nhân rộng mô hình “một vùng, một giống, một thời gian” nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Triển khai đồng bộ các giải pháp sản xuất lúa giảm phát thải theo Kế hoạch số 77/KH-UBND ngày 11/3/2026 của UBND thành phố, trong đó áp dụng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ; quản lý dinh dưỡng hợp lý, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh; giảm lượng giống gieo cấy và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

- Rà soát kế hoạch tưới, tiêu cho lúa và các cây trồng khác nhằm bảo đảm đủ nước phục vụ làm đất, gieo cấy và chăm sóc cây trồng. Chủ động xây dựng phương án tiêu úng, chống hạn kịp thời cho lúa mới cấy và rau màu Hè Thu; đặc biệt chú trọng các vùng trũng thường xuyên bị ngập úng sau cấy và các khu vực bị chia cắt do xây dựng khu công nghiệp, công trình giao thông đô thị.

- Chăm sóc kịp thời đối với lúa mới cấy ngay sau khi bén rễ, hồi xanh; thực hiện bón thúc sớm, bón đủ, bón cân đối, tập trung theo phương châm “nặng đầu, nhẹ cuối”; không bón phân lai rai; hạn chế sử dụng đạm đơn, tăng cường bón kali đối với lúa lai.

- Về phòng, chống sinh vật gây hại:

+ Tổ chức diệt chuột theo Kế hoạch số 137/KH-SNNMT ngày 03/12/2025; phát động các đợt đánh bả chuột đồng loạt từ thời điểm làm đất đến trước khi gieo cấy. Đẩy mạnh tuyên truyền và nghiêm cấm người dân sử dụng điện để diệt chuột dưới mọi hình thức theo ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND thành phố tại Văn bản số 6578/VP-NNMT ngày 05/6/2026.

+ Thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh lùn sọc đen theo Kế hoạch số 76/KH-SNNMT ngày 25/6/2026. Đối với các địa phương có nguy cơ cao phát sinh bệnh lùn sọc đen (đã từng xuất hiện bệnh hoặc phát hiện rầy lưng trắng mang vi rút gây bệnh), chủ yếu thuộc khu vực phía Đông và một số xã, phường khu vực phía Tây như An Phú, Hợp Tiến, Hà Tây, Kim Thành, Phú Thái, Lai Khê, cần chỉ đạo phun thuốc trừ rầy lưng trắng cho 100% diện tích mạ trước khi nhổ cấy từ 2 - 3 ngày để phòng bệnh.

2. Đối với sản xuất rau màu Hè Thu: Hướng dẫn nông dân thực hiện tốt các biện pháp luân canh cây trồng; xử lý đất sau thu hoạch nhằm hạn chế nguồn sâu bệnh hại. Không trồng lại dưa lê, dưa hấu trên những diện tích trước đó đã trồng các loại cây này nhưng bị nhiễm sâu bệnh nặng. Đẩy mạnh áp dụng các quy trình sản xuất an toàn, VietGAP và các tiêu chuẩn phù hợp với nhu cầu thị trường; chủ động các biện pháp tiêu úng, chống ngập cho rau màu.

3. Phân công nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan: 

* Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật

- Theo dõi, đôn đốc tiến độ gieo cấy lúa vụ Mùa trên địa bàn thành phố; tổng hợp, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để chỉ đạo kịp thời.

- Tăng cường kiểm tra chất lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật phục vụ sản xuất vụ Mùa; lưu ý kiểm tra nguồn mạ từ các cơ sở sản xuất mạ khay phục vụ cấy máy.

- Phân công cán bộ bám sát cơ sở để điều tra, dự tính, dự báo sinh vật gây hại; hướng dẫn cụ thể các địa phương chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh phát sinh theo từng thời điểm, từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng.

* Chi cục Quản lý tài nguyên nước và Phòng, chống thiên tai:  Theo dõi tình hình nguồn nước; tham mưu chỉ đạo điều tiết nước phục vụ sản xuất; chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn các địa phương xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, tiêu úng và bảo vệ sản xuất vụ Mùa.

* Ban Quản lý rừng và Khuyến nông: Tăng cường thông tin tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật gieo cấy, chăm sóc lúa vụ Mùa; xây dựng và nhân rộng các mô hình canh tác tiên tiến, mô hình sản xuất giảm phát thải.

* Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi: Bảo đảm cấp đủ nước phục vụ làm đất, gieo cấy và chăm sóc lúa vụ Mùa; sẵn sàng vận hành các trạm bơm tiêu khi có mưa lớn; phối hợp chặt chẽ với địa phương trong công tác phòng, chống úng ngập.

* Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng: Tăng cường thời lượng tuyên truyền về lịch thời vụ, cơ cấu giống, các biện pháp kỹ thuật gieo cấy lúa vụ Mùa; phổ biến kịp thời các khuyến cáo về phòng, chống thiên tai và sinh vật gây hại trên cây trồng để nông dân nắm bắt và thực hiện.

Với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng phấn đấu hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ Mùa năm 2026, bảo đảm diện tích, năng suất, chất lượng và hiệu quả, góp phần ổn định sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố./.