Đánh thức hồn quê giữa lòng di tích – Kết nối di sản với tương lai

Tiếng trống hội vang vọng giữa không gian linh thiêng của Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua triều Mạc như đánh thức ký ức của vùng đất Dương Kinh lịch sử. Trong ánh sáng rực rỡ của đêm khai hội, sắc màu của cờ hội, những mái gian hàng tre nứa mộc mạc cùng dòng người nô nức đã tạo nên một bức tranh văn hóa vừa trang nghiêm, vừa đậm hơi thở cuộc sống đương đại.

Tối 25/7, tại Khuôn viên Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc), thôn Đại Thắng, xã Kiến Hưng, thành phố Hải Phòng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng phối hợp với Hội đồng Mạc tộc thành phố Hải Phòng long trọng tổ chức Lễ khai mạc Chợ quê thời Mạc lần thứ IV năm 2026 với chủ đề "Chợ quê giữa lòng di tích". 

Tham dự lễ khai mạc có các đồng chí lãnh đạo thành phố Hải Phòng; đại diện lãnh đạo các Sở: Nông nghiệp và Môi trường; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Công thương thành phố; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo thành phố; lãnh đạo Đảng ủy, UBND các địa phương; đại diện Hội đồng Mạc tộc Việt Nam, Hội đồng Mạc tộc thành phố Hải Phòng, Ban Quản lý Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua triều Mạc; các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP, nghệ nhân, cùng đông đảo con cháu họ Mạc và nhân dân, du khách. Sự hiện diện đông đủ của các đại biểu không chỉ thể hiện sự quan tâm đối với một sự kiện văn hóa đặc sắc mà còn khẳng định trách nhiệm chung trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị di sản của vùng đất phát tích Vương triều Mạc. 

Không chỉ là một phiên chợ

Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Hoàng Văn Kể, Chủ tịch Hội đồng Mạc tộc thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh:

"Chợ quê thời Mạc được tổ chức không chỉ để tưởng nhớ, tri ân công lao của Hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn – người có công mở mang giao thương, chăm lo đời sống Nhân dân và góp phần tạo dựng sự phồn thịnh của vùng đất Dương Kinh, mà còn nhằm khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa của Vương triều Mạc, lan tỏa đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' và gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cha ông cho các thế hệ hôm nay và mai sau."

Ông khẳng định, qua bốn lần tổ chức, Chợ quê thời Mạc đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một phiên chợ truyền thống để trở thành một sự kiện văn hóa – thương mại đặc sắc của thành phố Hải Phòng, nơi hội tụ giữa lịch sử và hiện đại, giữa di sản và phát triển. Mỗi không gian trưng bày, mỗi sản phẩm OCOP, mỗi tiết mục nghệ thuật và mỗi hoạt động trải nghiệm đều góp phần kể lại câu chuyện về vùng đất Dương Kinh bằng ngôn ngữ của văn hóa, của nông nghiệp và của đời sống đương đại.

“Chúng tôi mong muốn Chợ quê thời Mạc không chỉ là nơi để Nhân dân và du khách tìm về cội nguồn, cảm nhận những giá trị lịch sử của Vương triều Mạc, mà còn là cầu nối giữa các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất; là không gian quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản quê hương, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, kinh tế nông thôn và xây dựng thương hiệu Hải Phòng giàu bản sắc. Đó cũng là cách để di sản tiếp tục được gìn giữ bằng chính nhịp sống của hôm nay, trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của thành phố trong tương lai.”

 Đêm nghệ thuật thắp sáng hồn Dương Kinh

 Ngay sau nghi thức khai mạc, chương trình nghệ thuật "Nguyên khí Dương Kinh" đã đưa khán giả bước vào hành trình ngược dòng lịch sử bằng ngôn ngữ của âm nhạc, múa và sân khấu truyền thống.

Những hồi trống hội hào sảng, những làn điệu chèo, hát văn, múa dân gian hòa quyện với công nghệ trình diễn hiện đại đã tái hiện sinh động một Dương Kinh trù phú – nơi hội tụ tinh thần hiếu học, trọng dụng nhân tài, khuyến khích sản xuất, mở mang giao thương của Vương triều Mạc. Không chỉ là một chương trình nghệ thuật, đó còn là lời tri ân đối với tiền nhân và lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. 

Vinh danh OCOP – Khẳng định giá trị nông sản Hải Phòng

Một trong những điểm nhấn của đêm khai mạc là Lễ công bố và trao Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP đạt hạng 4 sao và 5 sao cho các chủ thể tiêu biểu của thành phố.

Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những nỗ lực đổi mới, sáng tạo trong phát triển sản phẩm mà còn khẳng định chất lượng, thương hiệu và sức cạnh tranh của nông sản Hải Phòng trong tiến trình hội nhập. 

Phát biểu tại buổi lễ, bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng nhấn mạnh: "Với chủ đề 'Chợ quê giữa lòng di tích', Chợ quê thời Mạc không chỉ là hoạt động tri ân công lao to lớn của Hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn và tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất Dương Kinh, mà còn là diễn đàn xúc tiến thương mại quan trọng, góp phần quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản tiêu biểu của thành phố Hải Phòng sau sáp nhập. Đây là dịp để các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP kết nối giao thương, mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương. Thông qua sự kiện, Hải Phòng tiếp tục khẳng định định hướng phát triển nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, gắn sản xuất với chế biến, thương mại, du lịch trải nghiệm và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, từng bước đưa Chợ quê thời Mạc trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch - thương mại đặc trưng của thành phố". 

Một không gian văn hóa sống động

Trong ba ngày diễn ra Hội chợ, khoảng 50 gian hàng, trong đó có 20 gian hàng OCOP tiêu biểu của thành phố Hải Phòng, giới thiệu hàng trăm sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm làng nghề, đặc sản vùng miền và sản phẩm của con cháu họ Mạc đến từ nhiều địa phương trên cả nước.

Không gian chợ được thiết kế theo phong cách chợ quê Bắc Bộ với tre, nứa, mái lá, hài hòa trong khuôn viên di tích, tạo nên một trải nghiệm độc đáo: vừa tham quan di sản, vừa thưởng thức ẩm thực, khám phá sản vật quê hương và gặp gỡ những người làm nên giá trị của từng sản phẩm. 

Bên cạnh đó là chuỗi hoạt động văn hóa dân gian như múa rối nước, chèo, hát văn, hát giao duyên, trình diễn nghề truyền thống, trò chơi dân gian và không gian ẩm thực quê, góp phần tái hiện sinh động đời sống văn hóa của cư dân vùng Dương Kinh xưa. 

Khi di sản trở thành nguồn lực phát triển

Điều làm nên giá trị riêng của Chợ quê thời Mạc không chỉ nằm ở những gian hàng hay các chương trình nghệ thuật, mà ở cách sự kiện biến một di tích lịch sử thành không gian văn hóa sống, nơi di sản tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của thành phố.

Trong bối cảnh Hải Phòng đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển và đô thị hiện đại, việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa càng có ý nghĩa chiến lược. Chợ quê thời Mạc vì thế không chỉ là một hoạt động thường niên, mà đang từng bước trở thành sản phẩm văn hóa – du lịch đặc trưng, góp phần quảng bá hình ảnh Hải Phòng năng động, hội nhập nhưng luôn trân trọng cội nguồn.

Tiếng trống khai hội khép lại nghi thức mở màn của một sự kiện, nhưng cũng mở ra một hành trình mới để di sản tiếp tục được gìn giữ, được kể bằng những hoạt động văn hóa giàu sức sống và được chuyển hóa thành động lực cho phát triển kinh tế, du lịch và xây dựng nông thôn mới.

Mỗi mùa Chợ quê thời Mạc là một lần mạch nguồn lịch sử được tiếp nối; mỗi gian hàng là một câu chuyện về quê hương; mỗi bước chân của du khách là một nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại. Đó chính là giá trị bền vững mà Chợ quê thời Mạc đang kiến tạo trên vùng đất phát tích Vương triều Mạc – nơi di sản không chỉ được bảo tồn, mà còn được đánh thức, lan tỏa và phát triển cùng nhịp sống hôm nay./.

       Một số hình ảnh của Lễ khai mạc Hội chợ quê lần thứ IV, năm 2026

Màn đánh trống mở chợ của Chủ tịch Hội đồng Mạc tộc

Các đại biểu tham dự Lễ khai mạc Chợ quê

Các đại biểu tham dự tại Hội chợ quê

Các tiết mục văn nghệ đặc sắc của Đoàn biểu diễn Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Hội Nông dân phường Lê Đại Hành trình diễn làm bánh dày